NIŠ-LESKOVAC-VRANJE
Koalicija Pravosudna baza jug je tokom druge polovine 2020. godine i prve polovine 2021. sprovela i sačinila istraživanje „Utvrđivanje potreba udruženja i medija na jugu Srbije za objavljivanje u otvorenom formatu podataka iz pravosuđa“. Autor istraživanja je Ivan Grujić, pravnik iz Leskovca i član Programskog saveta Pravosudne baze jug. U radu na istraživanju su mu pomagali Milica Stanković, pravnik i novinar iz Niša, Jelena Videnović, pravnik i NVO aktivista iz Niša i Mihajlo Stojković, novinar portala InfoVranjske i direktor Tima za razvoj i integracije (TRI) iz Vranja. Istraživanje će biti predstavljeno javnosti na stručnoj konferenciji koja će se najesen održati u Nišu.
“Otvoreni podaci” su koncept dostupnosti podataka tako da bilo ko može slobodno da ih koristi i ponovo objavljuje, bez ograničenja od strane autora ili drugih kontrolnih mehanizama. Iako sam koncept nije nov, pojam “otvoreni podaci” primenjuje se od 2008. godine i dobija na popularnosti nakon inicijative pojedinih država da otvore svoje podatke. Samo javno dostupni podaci mogu biti objavljeni u formi otvorenih podataka. Otvoreni podaci ne mogu biti podaci o ličnosti, klasifikovani (tajni) podaci i podaci zaštićeni autorskim pravima.
U sklopu našeg istraživanja, radi boljeg razumevanje otvorenih podataka i ilustracije šta oni zapravo predstavljaju i kakve mogućnosti pružaju, odnosno, kako se sve mogu koristiti, analizirali smo, između ostalog i uspešnost država Evrope i Severne Amerike u suzbijanju pandemije virusa Covid-19 u 2020. godini. Kako do samog održavanja konferencije, želimo javnosti da učinimo dostupnim delove istraživanja, opisaćemo ovde naša saznanja o ovom segmentu istraživanja.
Kao podatak (indikator) na osnovu koga smo merili uspešnost država uzeli smo ukupni broj umrlih lica u jednoj godini. Evidencija umrlih se precizno vodi u državama koje su nam bile u fokusu. Nismo hteli da analiziramo zvanične brojeve ljudi koji su umrli zbog virusa Covid-19 jer postoje sumnje u tačnosti tih podataka.
Podaci o ukupnom broju umrlih preuzeti su sa internet prezentacija zvaničnih institucija za statistiku. U jednoj koloni smo izračunali prosečni petogodišnji broj umrlih lica od 2015. do 2019. godine. U drugoj smo naveli broj umrlih u 2020. godini. Smatramo da su promene u ukupnom broju smrtnih slučajeva prošle godine direktno (smrt zbog virusa Covid-19), ili indirektno (zbog opterećenja zdravstvenih sistema), posledica pandemije virusa Covid-19.
Nismo uspeli da nađemo podatke za sve države u Evropi.
| Država | Prosečan godišnji broj umrlih 2015-2019 | Broj umrlih u 2020 | Promene u procentima | |
| 1. | Norveška | 40.750 | 40.611 | -0.3 |
| 2. | Danska | 53.534 | 54.645 | 2 |
| 3. | Finska | 53.755 | 55.663 | 3.5 |
| 4. | Hrvatska | 52.745 | 56.677 | 7.5 |
| 5. | Nemačka* | 931.182 | 1.00.1482 | 7.5 |
| 6. | Kanada | 275.205 | 296.373 | 7.7 |
| 7. | Švedska | 90.962 | 98.124 | 7.9 |
| 8. | Francuska | 604.400 | 658.000 | 8.9 |
| 9. | Grčka | 121.954 | 132.966 | 9.0 |
| 10. | Mađarska | 130.291 | 143.161 | 9.9 |
| 11. | Slovačka | 53.524 | 59.089 | 10.4 |
| 12. | Portugalija | 111.197 | 123.679 | 11.2 |
| 13. | Holandija | 150.319 | 168.566 | 12.1 |
| 14. | Srbija | 102.270 | 114.954 | 12.4 |
| 15. | Crna Gora | 6.483 | 7.293 | 12.5 |
| 16. | BIH | 37.855 | 42.803 | 13.1 |
| 17. | Švajcarska | 66.882 | 76.001 | 13.6 |
| 18. | Engleska i Vels | 532.077 | 608.002 | 14.3 |
| 19. | Bugarska | 108.819 | 124.735 | 14.6 |
| 20. | Češka | 111.130 | 129.289 | 16.3 |
| 21. | Belgija | 109.511 | 127.427 | 16.4 |
| 22. | Italija | 635.889 | 746.146 | 17.3 |
| 23. | Slovenija | 20.221 | 23.891 | 18.1 |
| 24. | SAD | 2.792.885 | 3.358.814 | 20.3 |
| 25. | S. Makedonija | 20.275 | 25.049 | 23.5 |
| 26. | Albanija | 21.956 | 27.605 | 25.7 |
*Za Nemačku nismo našli broj umrlih u 2015, prosek je urađen od 2016 do 2019.
Kada bi Svetska zdravstvena organizacija napravila ovakvu listu u nekom otvorenom formatu (Excel, CSV, JSON) dobili bi otvorene podatke o uspešnosti država tokom pandemije virusa Covid-19 u 2020. godini.
Iz naša tabele možemo da zaključimo da je Norveška najbolje reagovala na pojavu virusa Covid-19 jer nije zabeleženo povećanje broja umrlih od uobičajenog godišnjeg proseka. Srbija je na sredini liste sa sličnim uspehom kao Crna Gora i Bosna i Hercegovina. Najlošije rezultate u prvoj godini pandemije virusa Covid-19 imala je Albanija, sa povećanjem broja umrlih za ¼.
Ukupni broj umrlih iz 2021. može da se iskoristi za dalju procenu uspešnosti država u borbi protiv virusa Covid19.