„Dijalog o Kosovu i jug Srbije“ : Da se čuje glas onih koji žive u Preševu, Bujanovcu i Medveđi

BUJANOVAC

 

Opšti zaključak okruglog stola „Dijalog o Kosovu i jug Srbije“ održanom u Bujanovcu da ej dijalog jedini način rešavanja problema na jugu Srbije I odnosa Srbije I Kosovo ali I da je neophodno da se nešto hitno učini na otvaranju novih radnih mesta u realnom sektoru u Bujanovcu, Preševu I Medvedji jer, zbog nedostatka posla, mladi Srbi, Albanci I Romi masovno odlaze.

Za predsednika opštine  Bujanovac Šaipa Kamberija nema dileme da dijalog o Kosovu pozitivno utiče na čitav region, ali on smatra da bi trebala biti uključena i pitanja Albanaca sa ovih prostora.

„Dijalog o Kosovu i albansko pitanje na jugu Srbije ne treba posmatrati odvojeno, u suprotnom će odnosi i dalje biti opterećeni.Treba uključiti u dijalog Albance iz Preševske doline“, rekao je Kamberi primećujući da je do sada dijalog bio namenjen samo Srbima.

Kamberi  smatra da bi u internom dijalogu o Kosovu u Srbiji trebalo da učestvuju samo Srbi, jer, dodao je, “Albanci već imaju svoj stav , da je Kosovo nezavisna država, dok Srbi to negiraju.

On je dodao da je stav Partije za demokratsko delovanje (PDD), u kojoj je I on, da  je otvaranja dijaloga o Kosovu pozitivno ali da bi u nejmu trebalo da se rešavaju I problem Albanaca iz Bujanovca, Preševa I Medvedje.

” Od svih sporazuma koji su postignuti u Briselu, na nas je imao uticaj samo Sporazum o zajedničkoj kontroli granica. Medjutim, nadanja koja smo imali u vezi s priznavanjem diploma sa Kosova nisu ostvarila jer se postignuti sporazum ne sprovodi”, rekao ej Kamberi.

„Za nacionalne manjine moraju važiti jedinstveni standardi. Ne može srpska manjina na Kosovu da dobije sve, a albanska u Srbiji ništa. Toga moraju biti svesni faktori u visokoj politici ako žele stabilnost, koja je preduslov za ekonomski razvoj“, istakao je Kamberi.

On je rekao I da su , od okončanja oružanih sukoba na jugu Srbija potpisana tri sporazuma o rešavanju problema u ove tri opštien I da se nijedana ne sprovodi,.

Po rečima prvog čoveka bujanovačke opštine, plan od 7 tačaka, iza kojeg stoje sve albanske političke partije na jugu Srbije, a koji sadrži sva važna pitanja za Albance:  integraciju u državne institucije, priznavanje diploma, udžbenike, sudove,  ni po čemu nije u suprotnosti sa domaćim zakonodavstvom, a pomaka u ostvarenju zahteva gotovo i da nema.

Kamberi je rekao I da “ne vidi rešavanje problema sa Kosovom u razmeni teritorija između Kosva I Srbije, opština na jugu Srbije u kojima žive Albanci za opštine na severu Kosova u kojima žive Srbi.

“Jedini koji zastupa takav stav je ministar spoljnih poslova Ivica Dačić. Ni zvanična Priština ni zvanična Tirana nikada nisu podržale rešenje problema promenom granica. Svesni smo da je to pitanje koje može da ugrozi mir na celom Balkanu jer se zna kakva je situacija u Makedoniji i u Bosni, a poznat je i stav međunarodne zajednice”, rekao je Kamberi.

 

Zamenik predsednika opštine Bujanovac Stojanča Arsić smatra da Kosovo i jug Srbije treba posmatrati kao dva posebna problema  „kao što to radi i međunarodna zajednica“, kako je rekao.

Od 2001.godine napravljen je značajan pomak u ostvarivanju prava Albanaca na jugu Srbije, rekao je Arsić, izdvojivši multietničku lokalnu samoupravu, kao i policiju i reorganizaciju medija.

„Sve ono što pripada nacionalnim manjinama u Srbiji ,pripada i albanskoj nacionalnoj manjini, koja mora da se u potpunosti integriše u državni sistem “, istakao je Arsić.

Na integraciju na lokalnom nivou, kako je rekao, ne bi trebalo da bude primedbi sa albanske strane, ali što se tiče državnih institucija tu ima mesta za napredak. Arsić od države očekuje i pomoć na polju ekonomskog razvoja, u suprotnom jug će ostati prazan, jer ljudi odlaze prvenstveno zbog teške ekonomske situacije.

„Rešavanje odnosa Beograda i Prištine relaksiraće i našu situaciju. Mi smo postali taoci kriza na tim relacijama a o tome niko ne govori“, rekao ej Arsić I dodao da “kadgod nekome u Beogradu I Prištini to zatreba, podižu se tenzije u Bujanovcu I Preševu”.

Narodni poslanik u Skupštini Srbije, Fatmir Hasani, je istakao da razgovori na svim nivoima mogu da promene nepovoljnu situaciju u kojoj se nalaze dva naroda više od 20 godina.

Ipak, njegov utisak je da su ovdašnji Albanci skrajnuti u svakom pogledu pa i aktuelnim procesima, a da zbog toga nezadovoljstvo raste.

„Mi dežuramo sa našim zahtevima, ali nikako da postanemo ravnopravni sa ostalim manjinama u Srbiji, a tek sa Srbima na Kosovu, koji imaju tri ministarstva, zamenika premijera, veliki broj sudija “, rekao je Hasani koji je zamerio I medjunarodnoj zajednici da je izgubila interesovanje za jug Srbije.

Po rečima Miodraga Milkovića, predstavnika opozicione koalicije u Bujanovcu  okupljene oko SNS, ključno je rešavanje ekonomskih problema, a ne integracija. On je izneo podatak da u Bujanovcu, Preševu i Medveđi 137 mladih Srba, Albanaca i Roma sa visokim obrazovanjem nema posla, a da se više od 40.000 ljudi iselilo sa ovih prostora.

„To je šamar i za lokalnu i za republičku vlast. Svi smo odgovorni za odlazak mladih. Zapošljavanje i egzistencija moraju biti glavne teme, dijalog bi trebalo da reši ta pitanja“, smatra Milković.

On je istakao da je integracija Albanaca proces koji traje, ali koji ne sme da naruši prava drugih etničkih zajednica na ovim prostorima, dok  problem sa udžbenicima na albanskom jeziku mora pod hitno da se reši, kao i nacionalni simboli i upotreba jezika.

„Da li je u dijalog trebalo uključiti Nacionalni savet Albanaca, uprkos našem stavu o Kosovu“, upitao je predstavnik NSA Galip Bećiri, istakavši potom da su nakon sukoba na ovom području 2001. godine, ovdašnji Srbi i Albanci pokrenuli dijalog o zajedničkom životu i tako rešili sporna pitanja.

„Mi smo uvek za dijalog, a trenutno smo daleko od onoga što nam po zakonima pripada“, rekao je Bećiri, poručivši da Albanci time što traže svoja prava ne deluju protiv Srba.

Centar za demokratiju i razvoj juga Srbije organizovao je u bujanovačkom Domu kulture okrugli sto na temu „Dijalog o Kosovu i jug Srbije“, kako bi predstavnici političkog, javnog i privrednog života bili u prilici da, u kontekstu razgovora o Kosovu, ukažu na probleme sa kojima se suočavaju građani sa ovog područja.

Ovaj projekat podržava Fondacija za otvoreno društvo.

U debati su učestvovali predsednik opštine Bujanovac Šaip Kamberi, njegov zamenik Stojanča Arsić, narodni poslanik Fatmir Hasani, predstavnik opozicione grupe odbornika koalicije okupljene oko Srpske napredne stranke (SNS) Miodrag Milković , predstavnik Nacionalnog saveta Albanaca (NSA) Galip Bećirii predsednik Opštinkog odbora SPS Boško Andjelković.

 

Dialogu mbi Kosovën dhe Jugun e Serbisë: “Të dëgjohet zëri i atyre që jetojnë në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë

 

Konkluzioni i përgjithshëm i tryezës së rrumbullakët “Dialogu mbi Kosovën dhe jugun e Serbisë” që u mbajt në Bujanoc, është se dialogu është rruga e vetme e zgjidhjes së problemeve në jug të Serbisë dhe marrëdhënieve mes Serbisë dhe Serbisë, por se gjithashtu është e nevojshme që të bëhet diçka

urgjentisht në krijimin e vendeve të reja të punes në sektorin real në Bujanoc, Preshevë dhe Medvegjë, sepse për shkak të mungesës së punës, të rinjtë serbë, shqiptarë dhe romë po largohen masivisht.

 

Për kryetarin e Bujanocit, Shaip Kamberin, nuk ka dyshim se dialogu mbi Kosovën ka efekt pozitiv në të gjithë rajonin, por ai beson se duhet të përfshihen dhe çështjet e shqiptarëve nga ky rajon.

 

“Dialogun për Kosovën dhe çështja shqiptare në jug të Serbisë nuk duhet shikuar veçmas, përndryshe marrëdhëniet edhe mëtutje do të jenë të rënduara. Në dialog duhet të përfshihen shqiptarët nga Lugina e Preshevës”, tha Kamberi, duke vënë në dukje se deri tani dialogu ishte dedikuar vetëm për serbët.

 

Kamberi konsideron se në dialogun e brendshëm për Kosovën në Serbi, duhet të marrin pjesë vetëm serbët, sepse, shtoi ai, “shqiptarët tashmë e kanë pozicionin e tyre, se Kosova është shtet i pavarur, ndërsa serbët e mohojnë këtë.

 

Ai shtoi se qëndrimi i Partisë për Veprim Demokratik (PVD), në të cilën është edhe ai, se hapja e dialogut për Kosovën është pozitive, por se në do duhej të trajtoheshin edhe problemet e shqiptarëve nga Bujanoci, Presheva dhe Medvegja.

 

“Nga të gjitha marrëveshjet e arritura në Bruksel, vetëm Marrëveshja për Kontrollin e Përbashkët të Kufirit ka pasur ndikim te ne. Megjithatë, shpresat që i kemi pasur në lidhje me njohjen e diplomave nga Kosova nuk janë arritur, sepse marrëveshja e arritur nuk po zbatohet”, tha Kamberi.

 

“Për pakicat kombëtare duhet të vlejnë standardet uniforme. Nuk mundet pakica serbe në Kosovë të marrë gjithçka, ndërsa ajo shqiptare në Serbi asgjë. Për këtë duhet të jenë të vetëdijshëm faktorët në politikën e lartë, nëse duan stabilitet, i cili është parakusht për zhvillimin ekonomik”, tha Kamberi.

 

Ai tha se që nga përfundimi i konfliktit të armatosur në jug të Serbisë janë nënshkruar tri marrëveshje për zgjidhjen e problemeve në këto tri komuna, dhe se asnjëra prej tyre nuk po zbatohet.

 

Sipas fjalëve të njeriut të parë të komunës së Bujanocit, plani 7 pikësh, i mbështetur nga të gjitha partitë politike shqiptare në jug të Serbisë, e i cili përmban të gjitha çështjet e rëndësishme për shqiptarët: integrimin në institucionet shtetërore, njohjen e diplomave, tekstet mësimore, gjyqet, nuk është aspak në kundërshtim me legjislacionin vendas, dhe pothuajse nuk ka asnjë përparim në përmbushjen e kërkesave.

 

Kamberi tha se ai “nuk e sheh zgjidhjen e problemit të Kosovës, në shkëmbimin e territoreve mes Kosovës dhe Serbisë, komunave në jug të Serbisë në të cilat banojnë shqiptarët me komunat në veri të Kosovës ku jetojnë serbët.

 

“I vetmi që e përfaqëson këtë pozicion, është Ministri i Jashtëm Ivica Daçiq. As Prishtina zyrtare, as Tirana zyrtare, kurrë nuk e kanë mbështetur zgjidhjen e problemit me ndryshimin e kufijve. Ne jemi të vetëdijshëm se kjo është një çështje që mund ta rrezikojë paqen në të gjithë Ballkanin, sepse dihet çfarë është situata në Maqedoni dhe Bosnjë, por dihet edhe qëndrimi i bashkësisë ndërkombëtare”, tha Kamberi.

 

Nënkryetari i Bujanocit, Stojança Arsiq beson se Kosova dhe Jugu i Serbisë duhet të shihen si dy probleme specifike “siç bën edhe bashkësia ndërkombëtare”, tha ai.

 

Që nga viti 2001, është bërë një përparim i rëndësishëm në realizimin e të drejtave të shqiptarëve në jug të Serbisë, tha Arsiq, duke e veçuar vetëqeverisjen lokale multietnike, si dhe policinë dhe riorganizimin e medias.

 

“E gjitha ajo që i takon pakicave kombëtare në Serbi, i takon edhe pakicës kombëtare shqiptare, e cila duhet të integrohet plotësisht në sistemin shtetëror”, tha Arsic.

 

Në integrimin në nivelin lokal, siç tha ai, nuk duhet të ketë vërejtje nga pala shqiptare, por sa i përket institucioneve shtetërore, ka hapësirë ​​për përmirësim. Arsiq gjithashtu pret ndihmë nga shteti në fushën

ekonomike, përndryshe jugu do të mbetet bosh, sepse njerëzit po largohen kryesisht për shkak të situatës së vështirë ekonomike.

 

“Zgjidhja e marrëdhënieve midis Beogradit dhe Prishtinës do të lehtësojë edhe situatën tonë. Ne jemi bërë peng i krizave në këto marrëdhënie dhe askush nuk flet për këtë”, tha Arsiq dhe ka shtuar se”kurdo që dikush në Beograd dhe Prishtinë ka nevojë, ngriten tensionet në Bujanoc dhe Preshevë”.

 

Deputeti popullor në Parlamentin serb, Fatmir Hasani, theksoi se bisedimet në të gjitha nivelet mund ta ndryshojnë situatën e pafavorshme në të cilën gjenden të dy kombet për më shumë se 20 vjet.

 

Megjithatë, përshtypja e tij është se shqiptarët lokalë po pakësohen në çdo aspekt, sikur edhe me proceset aktuale, dhe për këtë arsye pakënaqësia po rritet.

 

“Ne kujdestarojmë me kërkesat tona, por kurrsesi të bëhemi të barabartë me pakicat e tjera në Serbi, e mos të flasim me serbët në Kosovë, të cilët kanë tri ministri, zëvendëskryeministër, një numër të madh gjyqtarësh”, tha Hasani, i cili gjithashtu u ankua edhe për bashkësinë ndërkombëtare, se e ka humbur interesin për jugun e Serbisë.

 

Sipas fjalëve të Miodrag Milkoviqit, përfaqësues i koalicionit opozitar në Bujanoc, të mbledhur rreth SNS, vendimtare është zgjidhja e problemeve ekonomike, e jo integrimi. Ai paraqiti të dhëna se në Bujanoc,

Preshevë dhe Medvegjë 137 serbë të rinj, shqiptarë dhe romë, me arsim të lartë, nuk kanë punë dhe se më shumë se 40,000 njerëz janë larguar nga këto hapësira.

 

“Kjo është një shuplakë edhe për autoritetet lokale, dhe ato republikane. Të gjithë jemi përgjegjës për largimin e të rinjve. Punësimi dhe ekzistenca duhet të jetë tema kryesore, dialogu duhet t’i zgjidhë këto çështje”, mendon Milkoviq.

 

Ai theksoi se integrimi i shqiptarëve është një proces që po zgjat, por që nuk guxon t’i shkelë të drejtat e bashkësive të tjera etnike në këtë rajon, ndërsa problemi me tekstet mësimore në gjuhën shqipe duhet të zgjidhet urgjentisht, si dhe simbolet kombëtare dhe përdorimi i gjuhës.

 

“Nëse në dialog është dashur të përfshihet Këshilli Kombëtar i Shqiptarëve, përkundër qëndrimit tonë mbi Kosovën,” përfaqësuesi i KKSH, Galip Beqiri, duke vënë në dukje se pas konfliktit në këtë regjion në vitin 2001, serbët lokalë dhe shqiptarët e filluan dialogun mbi jetën e përbashkët dhe kështu zgjodhën çështjet e diskutueshme.

 

“Ne jemi gjithmonë për dialog, por për momentin jemi shumë larg nga ajo që na takon me ligj”, tha Beqiri, duke porositur se shqiptarët duke kërkuar të drejtat e tyre, nuk po veprojnë kundër serbëve.

 

Qendra për Demokraci dhe Zhvillim të Jugut të Serbisë e organizoi tryezën e rrumbullakët në Shtëpinë e Kulturës në Bujanoc, me temën “Dialogu mbi Kosovën dhe Jugun e Serbisë”, në mënyrë që përfaqësuesit e jetës politike, publike dhe ekonomike të kenë mundësi që në kuadër të bisedimeve për Kosovën, të paraqesin problemet me të cilët ballafaqohen qytetarët e kësaj zonë.

 

Ky projekt mbështetet nga Fondacioni për Shoqëri të Hapur.

 

Në debat morën pjesë kryetari komunës së Bujanocit, Shaip Kamberi, zëvendësi i tij Stojança Arsiq, deputeti popullor Fatmir Hasani, përfaqësuesi i grupit opozitar të anëtarëve të koalicionit të mbledhur rreth Partisë Progresive Serbe (SNS) Miodrag Milkoviq, përfaqësuesi i Këshillit Kombëtar të Shqiptarëve (NSA) Galip Beqiri dhe kryetari i Këshillit Komunal të SPS Boshko Angjellkoviq.

 

Prati
Obavesti me o
guest

0 Komentara
Inline Feedbacks
Prikaži sve komentare