Ruska crkva u Adrovcu prepuštena zubu vremena

NIŠ

Dok sam obilazio i radio prilog o Ruskoj crkvi u Adrovcu, Ruska memorijalna crkva Rajevska, mogu zaključiti da od predhodnog obilaska crkva je u dosta lošijem stanju, freske polako počinju da se rone i propadaju. Na više mesta vidi se malter, to ne smemo da dozvolimo. Žalosno je da nas niko nije dočekao, crkva je kao i do sada kada sam je obilazio bila sa širom otvorenim vratima, tako da bilo ko može slobodno da uđe isto kao i u crkvi Svetog Nestora u blizini. Vidim da su skoro postavljene klupe i kante, što je za svaku pohvalu, obeležen je put smernicama do crkve od Žitkovca. Ovim rečima Đorđe Bojanić, istoričar, opisuje svoju poetu Ruskoj crkvi u Adrovcu bez namere da kritikuje  ali sa idejom da se više pažnje pokloni crkvi koja privlači veliki broj turista posebno što se povezuje sa pukovnikom Rajevskim koji je bio insporacija Tolstoju za roman „Ana Karenjina“.

                             „Dosta malo je učinjeno da se popularizuje ovakvo mesto od istorijskog, verskog i kulturnog značaja, na kome je poginuo obrazovani ruski pukovnik Nikolaj Nikolajevič Rajevski (1876.god), iste godine došao je iz Odese, kada je po drugi put pritekao u pomoć Srbima za odbranu Srbije od turaka sa ruskom braćom dobrovoljcima. A znamo da je lik Nikolaja Nikolajevića Rajevskog  poslužio kao inspiracija Lavu Tolstoju za lik čuvenog grofa Vronskog u romanu ,,Ana Karenjina”. Znamo i da je roman ,,Ana Karenjina“ još uvek deo obavezne srednjoškolske lektire… i čitan i poznat širom sveta. A ta priča nije izmišljena, već istinita. To da imaju drugi narodi, verovatno da bi to turistički iskoristili. Znamo da je u Veroni u Italiji glavna atrakcija balkon Julije, izmišljenog Šekspirovog lika,  a ova priča nije izmišljena, ona je istinita.“, kaže Đorđe Bojanić.

                             Bojanić ističe da Rusku crkvu u Adrovcu svakako treba iskoristiti kao turistički potencijal što ona i jeste, dok se  u drugim zemljama i legende prisvajaju kako bi se privukli turisti i to im svima polazi za rukom, kaže Bojanić. Dodaje i da Rusku crkvu danas posećuju uglavnom dobri poznavaoci istorije i pravoslavlja. Tome donekle doprinosi i loš put koji od Žitkovca vodi do crkve jer je izan i u lošem ke stanju.

                              „Skoro uvek crkva je otvorena, postoji broj telefona koji je zalepljen na ulaznim vratima parohskog sveštenika ,,ako nekom nešto zatreba da ga nazove“. Mi ga nismo zvali. Umesto da to bude turistički posećeno, ekskurzije, obilasci… ovo mesto je zapušteno… sem putnika namernika i ljubitelja istorije. A ovog puta zadržali smo se skoro dva sata, i nikoga nismo zatekli u obilazak crkve“, dodaje Đorđe Bojanić.

                                Kao i sama crkva i njena unutrašnjost privlači pažnju istoričara.

                              „Meni, uvek veliku pažnju privuče velika freska Krštenje Ruskog naroda (ruski knez Vladimir, 9.vek) i freska iznad ulaznih vrata Nikolaja Nikolajeviča Rajevskog, kao i freska Kneza Lazara sa glavom u ruci. Zanimljiv detalj  je i deo u crkvi posvećen srpskim junacima sa Košara i rata kada smo zverski bili napadnuti 1999. godine od strane Nato snaga. Tu je i slika ruskog brata dobrovoljca Alberta Andijeva. Eto, pod svodom ove crkve našli su se i srpski junaci“, kaže Đorđe Bojanić.

                          Kada se prilazi crkvi, odmah sa desne strane je kameni spomenik, obeležje gde je obeleženo mesto pogibije pukovnika Rajevskog. Poginuo je 20. avgusta / 1. septembra 1876. u Gornjem Adrovcu, u borbi protiv Turaka kada ga je jedan kuršum pogodio direktno u glavu. Rajevski je sahranjen u manastiru Roman, ali je posle par dana prebačen u Sabornu crkvu u Beogradu gde ga je porodica Rajevski preuzela i prenela mošti u Rusiju. Tada je u Beograd doputovala majka pukovnika Rajevskog, a opelo je služio mitropolit Mihajlo u prisustvu mnogobrojnog naroda. O ovome su pisali i srpski i ruski mediji. Sahranjen je u porodičnoj grobnici u selu Razumovska, Kijevska oblast, sada Ukrajina, objašnjava Bojanić i dodaje:

                               „Po legendi, srce mu je ostalo na mestu gde je bio sahranjen u manastiru Roman. Po njegovoj želji jer je rekao ako slučajno pogine da mu u Srbiji srce sahrane“, naglašava Bojanić.

                               Zanimljivo je da su njegovi ratni drugovi podigli skroman spomenik koji se i danas nalazi ispred ulaza u crkvu. Mesto za gradnju crkve otkupila je srpska kraljica Natalija. U narodu je poznata kao šarena crkva ili crkva ljubavi, ruska crkva, podignuta je po planovima i priloženim sredstvima grofice Marije Rajevske koja je dala, odnosno poverila vladici Niškom 3000 zlatnika (dukata) za gradnju crkve i škole, ona je bila žena njegovog mlađeg brata Mihaila. Zapisano je da je vladika vratio svaki treći dukat grofici.

                             Crkva je obnovljena 2001 godine, a danas je u dosta lošem stanju. Svakako da ima nade i za ovu crkvu, u vremenu kada se intenzivno obnavljaju crkve i manastiri.

           Fotografije: Đorđe Bojanić

Prati
Obavesti me o
guest

0 Komentara
Inline Feedbacks
Prikaži sve komentare