VLASOTINCE
U skladu sa odredbama Državnog programa obeležavanja godišnjica istorijskih događaja oslobodilačkih ratova Srbije, od prošle godine, svakog 6.novembra kod mosta na Južnoj Moravi na putu za Vlasotince organizuje se ceremonija obeležavanja godišnjice Bitke na Moravi, poznate pod nazivom Leskovački protivnapad (manevar).
Ovoj nesumnjivo važnom istorijskom događaju prisustvovali su predstavnici Vlade Srbije, Ministarstva odbrane i Vojske Srbije, Ministarstva unutrašnjih poslova, kao i predstavnici opštine Vlasotince, sve[tenici SPC, predstavnici udruženja i boračkih organizacija, kao i veliki broj građana.
Ova izuzetno značajna bitka trajala je od sredine oktobra do kraja novembra 1915.godine. Bila je deo Trojne invazije na Srbiju, a rejon ratnih dejstava prostirao se od Negotina do Leskovca.
Zbog velike nadmoćnosti ne samo u ljudstvu već i u artiljeriji, Bugarska prva armija je nakon deset dana žestokih borbi potisnula Srbe do doline same Južne Morave, da bi na samom mostu na ovoj reci, na putu za Vlasotince, došlo do velikog sukoba bugarskih jedinica i jedinica Timočke diviizije i tom prilikom je poginulo 49 srpskih vojnika.
Bugari su, takođe, imali velike gubitke. Samo u rejonu Šumadijske divizije poginulo je 500 i zarobljeno 100 bugarskih vojnika. Moravska divizija zarobila je 33 vojnika i jednog potporučnika. Bitka na Moravi završila se slavnom pobedom srpske vojske nad bugarskim okupatorima, čime je omogućeno u daljem ratnom periodu, manevarsko pomeranje srpske vojske prema Kosovu i Metohiji.
Posle intoniranje himne Bože pravde, prisutnima se obratio prvi čovek vlasotinačke opštine Bratislav Petrović.
“Obeležavanje godišnjice bitke na Moravi, koja je u rangu sa Cerskom i Kolubarskom bitkom, opština Vlasotince je započela pre pet godina u saradnji sa istoričarima i boračkim udruženjima. Hteli smo da doprinesemo tome da naša deca znaju kako su se njihovi preci herosjki poneli u bici za život i smrt. Uz podršku Odbora za negovanje tradicije oslobodilačkih ratova Srbije, ova bitka je u julu prošle godine postala deo Državnog programa obeležavanja godišice oslobodilačkih ratova Srbije. Bitka se odvijala na širem području jugoistočne Srbije, ali su se glavne bitke vodile oko mosta na Južnoj Moravi. Posle brojnih poraza, istorija beleži da je bitka na Moravi jedina srpska pobeda u ratnoj 1915.godini. Ovom pobedom su naši preci sačuvali odstupnicu srpskoj vojsci pri povlačenju prema Kosovu i Metohiji i dalje, prema Albaniji. Zato je ovo jedinstven primer u ratnoj istoriji, da su srpske trupe, nakon toliko poraza i gubitaka, krenule u protivofanzivu i ostvarile veliku pobedu. I zato je opština Vlasotince ponosna što posle više od jednog veka dostojno obeležava sećanje na srpske junake” – rekao je Petrović.
Na kraju programa učenice vlasotinačke gimnazije imale su svoj kratak i prigodan program.
Ispred Vlade Srbije venac je položio državni sekretar u Ministarstvu za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja Zoran Antić.
“Bitka na Moravi je jedna od najznačajnijih bitaka srpske vojske u Prvom svetskom ratu. I ona je od velike važnosti u vojnom i istorijskom smislu za sudbinu srpskog naroda i srpske države. Da nije bilo snage, strateške mudrosti ovde na Leskovačkom protivnapadu ili manevru pitanje je kakva bi sudbina naroda, vojske i države bila u daljem periodu. Da bi se došlo do Albanske golgote i oporavka naše vojske na ostrvu Krf trebalo je preći pakao napada bugarske vojske ovde, ali i u takvim okolnostima uspeli smo da oslobodimo našu zemlju nakon proboja Solunskog fronta, što smo uspeli da učinimo za 45 dana. I mi sada obeležavamo i slavimo nedelju primirja do 11.novembra, nosimo Natalijinu ramondu kao simbol vaskrsnuća. Nadam se da ćemo i u daljem periodu nastaviti da obeležavamo godišnjicu Bitke na Moravi i sve druge bitke čuvajući sećanja na stradale” – rekao je Antić.
Vlastimir Stamenković