LESKOVAC-VRANJE

Kotar paše duj dekada egzistencija thaj buti, o Romano Nacionalno Konsilo nakhlja prekal jekh paruvdo drom kotar bišukar definišime responsabilitetura, prekal o sumnakuno vakti te kerel pes medije thaj pire institucije, institucije bašo sićope, kultura, čhibjako arakhibe, identiteto, keriba pučhipa kotar majbari populacija, Srbja, sar ini aver nacionalne minoritetija, thaj dži ko politiziribe so čhuvgja pe akava trupo e Dejaneske Bajramović, rromano aktivisto andar o Vranje thaj purano forosko konsilieri pala nacionalne pučhimata ando forosko gavermento.
I politizacia e Nacionalno konsileski si ključno problemo savo si sikavdo vi katar e žurnalistia ande rromane čhibjake medije.
Numa vi romane aktivistura.
“O Romano Nacionalno Konsilo valjani te formirinel konsilija ko lokalno niveli sar ini, ani akaja procedura i situacija si sar metoda te alusaren pe delegatora ko themsko nivelo. Ani definicija e nacionalno konsiljengi, o Zakono dija zori vash majbut trin shaipa, te reprezentinen thaj te reprezentinen nacionalune minoritetya, te len kotor ano procesi e decisiako ano shtar vitalune thana, edukacia, kultura, preskripcia thay informaciya . e hakajencar te formirinen pe institucie thaj ekonomikane enterprize ko akala thana thaj te len sama bašo arakhibe kolektivno thaj individualno hakajengo”, vakarga o Bajramović.

Džafer Saćipović, rromano aktivisto andar Vranjska Banja, purano šerutno ofisosko katar Nacionalno konsilo Rromengo nacionalno minoritetosko, si paćavdo kaj numaj o apolitikano Nacionalno konsilo e Rromengo šaj služil te lačharel maj phare problemura katar romani populacija ande Srbija. Objektivo informacie pe rusicko ćhib, bizo politikano presia, trubun te služin kadale ciljoske.
“Romano nacionalno konsilo trubul te kerel buti e socio-ekonomikane problemenca amare amalipake, edukaciasa, sastipaskere edukaciasa, majbut e majbut phare manušenca ande romano nacionalno amalipa, problemo katar xasaripe nacionalno identitetosko thaj arakhipe e čhibjako thaj barjaripe e romane kulturako thaj informaciako bizo phanglipe varesavi politikani partia, vi te si rromani”, phenel o Saćipoćić.

“Si importantno kaj o Nacionalno konsilo te del suporto e romane medijengo thaj te kerel pes nesave medije save ka vazden e čhib e nacionalne minoritetenge”, patjal o Zoran Saitović, šerutno redaktori taro portalo Rominfo.
“Sito ini dolipe e medijengo, te keren buti te arakhape čhib thaj kultura, so amen kera. Amen kera buti ini te promovirinel edukacia. Sa počminel pe taro medie thaj amencar žurnalistija kola anava dži ko publika” vakerel o Saitović.

Ov mothovel kaj “importantno si e Nacionalno konsileske te den suporto e romane medijenge thaj te keren pes nesave medijenge save ka promovirinen i čhib e minoritetenge ano evo. Sito vi o dolipe e medijengo, te keren buti pe prezervacia e čhibjaki thaj kulturaki, so amen keraja. Keras buti vi pe promocia e edukaciaki, sa startuinol taro medie thaj amen žurnalistencar kola ka kera publikano, vakerel Saitović
.
TRUBUL SERIOZO SUPORTO VAŚ INFORMACIJA AND-E MINORITETENGE ĆHIBA

E medijake ekspertura kerde inicijacija thaj publikano advokacija pe but okazije ande nakhle berša thaj vi dekada: te kamas te lačharas kadi rig, numero jekh si te legalno definirinas o koncepto pala minoritetoske medije but precizno, sar vi bute čhibjake medijengo, numaj vi te kerel pes jekh kompletno thaj unikalno lista kadale medijengo, palal o OSCE rodipe “Media ande čhiba fi e nacionalne minoriteturengo – thaj rodipe”.
Jekh maj baro problemo sar o kvantiteto e medijako sasto ande minoritetonge čhiba si lengo kvaliteto thaj diverziteto, sikavel pes ande kado rodipe.
Trubul te bisterel pes kaj e nacionalne konsilura si len bari rola (dena propozalo e komisienge pe save trubun te den pes suporto e projekturengo) ando kompetitivno kofinanciripe e medijengo, thaj pe akava drom šaj te keren influenca vi pe privatno medije, i.e. e medije e civilno societetosko, akharel pe ko akava rodipe thaj vakerel kaj “akana, reprezentativno majoriteti thaj minoriteti e politikane elitengo an i Srbia simbioza, odolesqe e źurnalistură anθ-e kodola mèdie – te śaj te phenas kadja – si ekspozime karing o dujto presipen anθar i sasti rig Ka avel interesànto, śaj, sar trebal te phiraven pes e bute ćhibăqe mèdie kana kodo simbiozo si phandlo”.

Ande Srbija si 50 medije, save raportuin pe ungrikani čhib, so si duvar maj but katar o “dujto rango” minoriteto – e Roma (26).
Relativno baro numbri e medijengo save raportirinena pe rromani čhib si len phanglipe e prevalencasa akale minoriteteski pe sasti teritorija e Srbijaki, numa amen na trubul te xasaras o fakto kaj maškarthemutne organizacije thaj donatora buteder dine suporto e medijenge projekturenge pe rromani čhib ko nakhlo periodo (specijalno andar o Dekada e Romengo). Numa, isi but cikno numero taro medije savengi primarno čhib si i rromani čhib. Ani aver rig, romane webrig pe srbikani čhib isi len zorale influenca taro politikano majoriteti ki Srbija.