Danas se obeležava Dan primirja u Prvom svetskom ratu

NIŠ

Dan kapitulacije Nemačke u Prvom svetskom ratu je državni praznik u Republici Srbiji koji se obeležava 11. novembra. Ovaj datum podseća na dan kada su, 11. novembra 1918. godine u železničkom vagonu u Kompijenu u 11 sati, sile Antante potpisale primirje sa Nemačkom i time okončale Prvi svetski rat.  Ovaj državni praznik se u Republici Srbiji proslavlja od 2012. godine. Pre toga se obeležavao na prvim časovima u svim osnovnim i srednjim školama u Srbiji od 2005. godine. Tako 11.novembar postaje dan mira, ali i priča o slobodi i slavi srpske vojske, njenoj hrabrosti iskazanoj u Velokom ratu. Dugo se pamtila i priča o vagonu u kome je potpisana kapitulacija Nemačke. Nije je zaborabio ni Adolf Hitler koji je posle 22 godine oživeo. Za predaju  Francuske u Drugom svetskom ratu Hitler je izabrao istu lokaciju i isti vagon. Tražio je da se iz muzeja donese vagon u kojem je ranije potpisan mir u Prvom svetskom ratu, kako bi ovaj put, na istom mestu bila ponižena Francuska. Neki istoričari tvrde da je vođa Nemačke sedeo na istom mestu gde je sedeo francuski maršal 1918. Istorijski vagon uništen je tokom savezničkog bombardovanja Berlina 1945. godine.

                          Posle potpisivanja primirja, nastavljeni su pregovori o uslovima mira. Oni su dogovoreni Versajskim mirom, potpisanim 28. juna 1919. godine. Tim događajem i zvanično je okončan Prvi svetski rat.

                        Prvi svetski rat je jedan od najvećih sukoba u istoriji, trajao je od leta 1914 do jeseni 1918 godine. To je bio osvajački rat a vodio  se između dva saveza  Centralnih sila, Nemačka i Austro-ugarska i Antante, Rusije, Francuske i Engleske. Završen je pobedom Antante, a čovečanstvo je pretrpelo ogromne ljudske i materijalne žrtve. Srbija i Crna Gora učestvovale su u ratu  na strani Antante protiv Centralnih sila. Osnovni uzrok rata bila je želja za ponovnom podelom sveta za kolonije i za prevlast između Centralnih sila i Antante. Samo za neke zemlje kao što su Srbija i Crna Gora to je bio odbrambeni rat, kažu istoričari.

                      U Prvom svetskom ratu je  učestvovalo 36  država. Vodio se u Evropi, Aziji i Africi. Od oko 70 miliona mobilisanih vojnika, poginulo je i umrlo od rana i gladi oko 20 miliona, najveći gubitak je imala Srbija, 26 odsto od ukupnog broja stanovništva.

Srbija je kraj rata dočekala osakaćena.Podnela je najveće žrtve od svih zaraćenih strana.

                      Od oko pet miliona  stanovnika koliko je imala pred rat,  u  borbama i  genocidu, a i od tifusa, zime i tokom povlačenja preko zaleđenih albanskih planina, izgubila je više od milion i 200.000 stanovnika. Od oko 737.000 vojnika, život je na oltar otadžbine položilo 379.000 vojnika i starešina.

                       Posledice rata su bile brojne. Bitno je izmenjena karta Evrope. Austro-Ugarska je prestala da postoji. Stvorene su nove države, Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca, Poljska, Čehoslovačka, Finska, Estonija, Letonija i Litvanija. Rusija postaje prva socijalistička država, u Nemačkoj je srušen carizam. Dolazi do opšteg osiromašenja i po prvi put se klice nezadovoljstva javljaju i kod srednjih slojeva.

                    Natalija ramonda

                        Kao glavni motiv za amblem praznika, Primirja u Prvom svetskom ratu, koristi se cvet Natalijine ramonde, ugrožena vrsta u Srbiji. Ovaj cvet je u botanici poznat i kao cvet feniks. Osim ovog, u amblemu se pojavljuje i motiv trake Albanske spomenice, koja se nalazi iznad cveta. Preporuka je da se ovaj amblem nosi na reveru u nedelji koja prethodi prazniku, kao i na sam dan praznika.

                      U botanici je ova biljka poznata kao cvet “feniks” jer i kada se potpuno osuši, ukoliko je zalijete, može oživeti. Njeno “ponovno rađanje” povezuje se sa činjenicom da je i Srbija uspela da “stane na noge” nakon iscrpne borbe.

                       Natalijina ramonda dobila je ime po kraljici Nataliji Obrenović.Uglavnom raste na istoku Srbije, ali i na planini Nidže, čiji je najviši vrh Kajmakčalan, poprište slavne bitke u Prvom svetskom ratu gde su se borili naši vojnici pod komandom vojvode Živojina Mišića. Ovu biljku je otkrio doktor Sava Petrović u okolini Niša još davne 1884. godine. Spada u ugroženu vrstu u našoj zemlji i čuva se u Botaničkoj bašti u Beogradu.

                              Zajedno sa Natalijinom ramondom, amblem Dana primirja sačinjava i traka Albanske spomenice. Ovu medalju za spomen na povlačenje sprske vojske preko Albanije su stekli svi pripadnici srpske vojske koji su se povlačili preko Albanije u zimu 1915/1916. godine.

Prati
Obavesti me o
guest

0 Komentara
Inline Feedbacks
Prikaži sve komentare