Nagrada „Nikolaj Timčenko“ dodeljana Predragu Petroviću, književnom kritičaru, teoretičaru književnosti i esejisti

LESKOVAC

Dodeljivanjem nagrade Predragu Petroviću završeni su ovogodišnji Dani „Nikolaja Timčenka“. Žiri Zadužbine „Nikolaj Timčenko“, koji je radio u sastavu Biljana Mičić,  profesor književnosti, Dragan Žunić, profesor univerziteta, i Jovan Pejčić, predsednik Zadužbine „Nikolaj Timčenko“ i predsednik žirija, jednoglasno je odlučio da dobitnik Nagrade „Nikolaj Timčenko“ za 2022. godinu bude književni kritičar, teoretičar književnosti i esejist Predrag Petrović za mnogorafiju „Enciklopedizam i teorija romana“ koji je objavljen krajem 2021. godine. Uz ovu knjigu u najužem izboru za nagradu bile su knjige Vladana Bajčete „Borislav Mihajlović Mihiz – kritičar i pisac“ i Marka Paovice „Sa pesnicima“. U obrazloženju žirija kaže se da Književnoteorijska rasprava Enciklopedizam i teorija romana Predraga Petrovića osvetljava vrlo složenu ideju enciklopedizma koja se konstituiše u permanentnom protivurečju između potrebe za integralnom vizijom sveta i nemogućnosti da se njome ovlada, prateći njene manifestacije u sferi filosofije, kulture, književnosti i misli o njoj. Nakon teorijskog razmatranja o pojmu enciklopedizma u filozofiji i nauci, Petrović pažnju posvećuje onim aspektima koji suštinski određuju prirodu književnog enciklopedizma, imajući u vidu njegov veliki istorijski, smisaoni i poetički raspon. Centralno mesto u knjizi pripada razmatranju ovog pojma u različitim teorijskim koncepcijama koje su obeležile promišljanja o romanu u dvadesetom veku, s obzirom na to da se roman ispostavlja kao najvažniji enciklopedijski oblik novijeg doba. Petrović polazi od Hegelove i Lukačeve filozofije romana, pa preko pogleda na romaneskni žanr Hermana Broha i Valtera Benjamina dolazi do Bahtinove teorije romana, arhetipske kritike Nortropa Fraja i semiotike otvorenog dela Umberta Eka, zaokružujući svoja razmatranja osvrtom na studije Ronalda Svigera i Edvarda Mendelsona i na promišljanja srpskog teoretičara enciklopedizma Aleksandra Jerkova. Iz konteksta svetske literature i predstavljanja različitih pojavnih formi enciklopedizma u konkretnim delima, Petrović osvetljava enciklopedijsko usmerenje srpskog romana, obrazlažući u tom smislu dve velike poetičke linije (jednu parodijsko-satiričnu, i drugu u znaku preispitivanja istorije) duž kojih se ono može pratiti, uz precizno određenje čvornih tačaka koje su obeležile pojave konkretnih dela – od Sterijinog Romana bez romana i Burleske gospodina Peruna boga groma Rastka Petrovića, preko Kišovog Peščanika i Pavićevog Hazarskog rečnika do velike sinteze u Pekićevom Zlatnom runu.

Širina istraživačkog poduhvata, opseg teorijskog i metodološkog utemeljenja, postupnost i preciznost u analitičko-sintetičkom promišljanju, najzad osobenost stila u kojem se akribičnost u iznošenju naučnih saznanja i zaključaka prepliće povremeno sa književnim diskursom, opredelili su žiri da donese ovakvu odluku.

Zahvaljujući na priznanju Predrag Petrović rekao je da mu je čast što se pridružio nizu uglednih proučavalaca književnosti koji su ovenčani ovim priznanjem.

„Čini mi se da smo svi mi povezani i prosvetljeni duhovnih zrakom koji izvire iz monumentalnog i svestranog opusa Nikolaja Timčenka. Kao autor nagrađene knjige „Enciklopedizam i teorija romana“ ne mogu, a da ne istaknem da je upravo Timčenko bio enciklopedijski duh, koji se u svojim studijama, kritikama i esejima sa podjednakom kompetencijom i ubedljivošću bavio temama i autorima kako srpske, tako i evropske književnosti i filozofije. nadam se da sam knjigom koje je žiri nagradio nagradom koja nosi Timčenkovo ime uspeo da ostvarim nešto od tog odgovornog duhovnog čina i dijaloga sa velikim delima srpske i svetske književnosti.“

Prati
Obavesti me o
guest

0 Komentara
Inline Feedbacks
Prikaži sve komentare