Mustafa: Rinia shqiptare në Preshevë,  Bujanoc dhe Medvegjë në një situatë pa shtegëdalje

POSTOI: JUGPRESS 20 JANAR, 2021

BUJANOC-PRESHEVË-MEDVEGJË

Të rinjtë shqiptarë nga Presheva, Bujanoci dhe Medvegja kanë qenë në një situatë të pashpresë për vite me rradhë, tha për JUGpress Ragmi Mustafa, kryetari i Këshillit kombëtar të shqiptarëve dhe shtoi se “është e vështirë kur e dini që nëse mbaroni shkollimin në Kosovë për polic, gjykatës, zjarrfikës, inspektor nuk mund ta ushtroni atë profesion. Dhe se do të hasni vështirësi të papranueshme dhe pengesa të pakuptimta për të qenë një i ri normal ”.

Kur u pyet se cilat janë problemet kryesore, Mustafa tha se ka shumë prej tyre “nga mungesa e librave shkollorë deri te pamundësia për të qenë pjesë e sistemit të shoqërisë”.

Kur u pyet për situatën në arsimin në gjuhën shqipe, sa libra ekzistojnë në këtë gjuhë në shkollat ​​fillore dhe të mesme dhe nëse është e mundur një zgjidhje e shpejtë problem i të gjitha teksteve mësimore në gjuhën shqipe, Mustafa u përgjigj se “për më shumë se dy dekada mungesa e librave shkollorë e ka vështirësuar arritjen e standardeve më të larta arsimore të nxënësve të shkollave fillore”.

“Ky është viti i parë shkollor që po fillojmë me librat shkollorë në Luginën e Preshevës, edhe pse procesi i sigurimit të teksteve shkollore nuk ka përfunduar për të gjitha lëndët. Ne gjithashtu realizuam projektin më të madh deri më tani për Këshillin kombëtar shqiptar, sepse përmes donacioneve që morëm nga Kosova dhe Shqipëria shpërndamë rreth 24 mijë komplete librash shkollorë për 4052 nxënës në të gjitha shkollat ​​ku mësimi zhvillohet në gjuhën shqipe.

Më në fund, librat shkollorë nga Republika e Shqipërisë për shkollat ​​fillore lejohen si pjesë e betejës për arsim cilësor, në koordinim me Ministritë e Arsimit të Shqipërisë dhe Serbisë dhe në bashkëpunim me bashkësinë ndërkombëtare.

Një zgjidhje gjithëpërfshirëse në arsimin me mësim në gjuhën shqipe duhet të zbatohet më tej në marrëveshjet bilaterale midis Republikës së Serbisë dhe Republikës së Shqipërisë, brenda kornizës së ndërtimit të marrëdhënieve të fqinjësisë së mirë, në procesin e anëtarësimit të tyre në Bashkimin Evropian.

Dhe për këtë, na duhej pak vullnet politik, pak mirëkuptim. Unë duhet të falënderoj për përkushtimin e jashtëzakonshëm të ish-ministrave Besa Shahini nga Shqipëria, krahas mirëkuptimit të ish-Ministrit të Serbisë Mlladen Sharçeviq. Gjithashtu, për pagesën e tarifës së aplikimit, kishim ndihmën financiare nga Trupi Koordinues për Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë, sikur se që patëm mbështetjen e fortë të OSBE-së dhe grupit joformal të ambasadorëve “Miqtë e Luginës”. Unë jam gjithashtu mirënjohës për veprimet e Shtëpisë Botuese “Albas” nga Presheva, si dhe Komisionit për Arsim dhe të gjithë atyre që e kuptuan këtë si një çështje prioritare në detyrimet e tyre të përbashkëta.

Ne gjithashtu i dërguam një letër Ministrit të Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë, Branko Ruzhiq dhe e ftuam atë që të punojmë së bashku për të përmirësuar cilësinë e arsimit në përgjithësi, dhe për të përmirësuar sistemin arsimor në gjuhën shqipe “. tha Mustafa.

Ai vlerësoi se “sfidat në arsim janë të shumta, veçanërisht për pakicat, dhe se kjo çështje është veçanërisht komplekse për komunitetin shqiptar. Por unë do të theksoj vetëm tri mënyra me të cilat ne mund të përmirësojmë arsimin në gjuhën shqipe kur e dimë se kjo qeveri varet nga zgjedhjet presidenciale.

 “Unë i gëzohem bashkëpunimit të suksesshëm deri më tani me të gjithë ata që kanë kontribuar në zgjidhjen sistematike të problemit të librave shkollorë në gjuhën shqipe, dhe shpresoj që ky bashkëpunim të vazhdoj deri në përfundim të këtij procesi, që nënkupton kompletimin e të gjitha teksteve mësimore në gjuhën shqipe, jo vetëm për shkollat ​​fillore, por edhe për shkollat ​​e mesme. Imagjinoni në shekullin 21, me një planprogram të ri shkollor në gjuhën shqipe, ne nuk kemi një libër të vetëm shkollor për nxënësit e shkollave të mesme.

Këshilli Kombëtar i Pakicës kombëtare shqiptare dhe unë personalisht jemi të interesuar sinqerisht në ofrimin e zgjidhjeve për çështjet arsimore për komunitetin shqiptar në përputhje me ligjin në fuqi dhe ne jemi përqendruar në cilësinë dhe inkurajimin e një mekanizmi për të përmirësuar arsimin për komunitetin shqiptar, sepse në Serbi çdo i pesti 15 vjeçar është analfabet funksional, sipas raportit të PISA-s.

• Gjithashtu, Këshilli kombëtar i pakicës kombëtare shqiptare shprehu gatishmërinë e tij, si tek Ambasada Amerikane ashtu edhe tek Ministria e Arsimit, për të kontribuar në zbatimin e Marrëveshjes së normalizimit ekonomik të nënshkruar më 4 shtator në Uashington, veçanërisht në fushën e njohjes së diplomave të Kosovës në Serbi. Më lejoni t'ju kujtoj se pika 6 e kësaj marrëveshje përcakton se: “Të dy palët njohin reciprokisht diplomat dhe certifikatat profesionale”.

Kam frikë se kjo pikë nuk do të realizohet, si ajo e marrëveshjes së vitit 2011 në Bruksel, kur kjo çështje u përpunua dhe se Qeveria e Serbisë miratoi Rregulloren për njohjen e diplomave nga Kosova, mirëpo marrëveshja nuk u zbatua. Ne kemi një rrjedhje të trurit për 20 vjet. Tradicionalisht, shqiptarët e Luginës së Preshevës kanë studiuar dhe studiojnë në Kosovë, pa ndonjë ndihmë nga shteti, megjithëse ai ka një detyrim ligjor të sigurojë pakicave kombëtare edhe arsim të lartë. Shteti nuk investon asgjë dhe në fund të fundit, ai shtet nuk ju jep as të drejtën të ushtroni profesionin tuaj të fituar. Për shkak se diplomat e Kosovës nuk njihen, ndërkaq nostrifikimi i diplomave të fituara në Shqipëri dhe Maqedoni është një sfidë problematike.

• Këshilli Kombëtar i pakicës kombëtare shqiptare pret që Ministria e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë të respektojë vetëqeverisjen e pakicës kombëtare shqiptare. Sepse deri më tani, ne kemi pasur situata kur Ministria nuk ka respektuar normat ligjore sipas të cilave zgjidhen titullarët e institucioneve arsimore në të cilat mësimi zhvillohet në gjuhën shqipe, duke monopolizuar këtë proces, dhe duke i mbështetur dhe avansuar zgjidhjet politike,  gjë që shkaktoi dëme të pariparueshme këtyre institucioneve “, sqaroi Mustafa.

I pyetur në lidhje me situatën me arsimin e lartë dhe nëse ka të rinj shqiptarë që studiojnë në Serbi dhe ku të rinjtë shqiptarë nga këto tri komuna vazhdojnë shkollimin: në Kosovë, Shqipëri, Maqedoni apo jashtë vendit, Mustafa tha se “mendon se ka ardhur koha që t’iu thuhet mjaft zgjidhjeve eksperimentale për arsimin e lartë në gjuhën shqipe. Së pari, Fakulteti Juridik nga Nishi u hap në Medvegjë, i cili më vonë u mbyll, si një projekt i dështuar.

 Më pas, me mbështetjen e Këshillit kombëtar të pakicës kombëtare shqiptare, Komisionerit për të Drejtat e Njeriut dhe Pakicave nga Haga, Delegacionit të BE-së në Serbi, Ministrisë së Arsimit dhe Trupi Koordinues për Preshevë, Bujanoc dhe Medvedja, u hap Fakulteti Ekonomik në Suboticë, paraleleja në Bujanoc. Sipas marrëveshjes, duhej filluar me 30% të mësimit në gjuhën shqipe dhe të regjistroheshin studentë nga të gjitha komunitetet në një mënyrë të ekuilibruar. Por duket se programet e reja të akredituar të masterit janë të gjitha në gjuhën serbe. Me përjashtim të një nëpunësi nga Bujanoci, të gjithë të tjerët janë nga Vranja dhe qytete të tjera në veri të vendit. Pas gati një dekade, ky fakultet nuk ka prodhuar një person të vetëm që është i pajisur me njohuritë e një asistenti në këtë departament.


“Këshilli Kombëtar i pakicës kombëtare shqiptare po shqyrton seriozisht mundësinë e largimit nga ky projekt, i cili nuk përmbushi pritjet e komunitetit shqiptar, përkatësisht, realizimin e të drejtave ligjore të pjesëtarëve të pakicës shqiptare për arsimin e lartë”, tha Mustafa.

Ai thekson se nuk ka pasur progres në të kaluarën në zgjidhjen e problemit të njohjes së diplomave nga Kosova.

Kur u pyet se sa fëmijë shqiptarë nga këto tri komuna vijojnë mësimet në shkollimin fillor dhe të mesëm dhe sa prej tyre janë regjistruar në studime ose janë duke studiuar aktualisht; Mustafa tha se ka 4,052 nëxnës në arsimin fillor dhe më shumë se 3.000 në arsimin e mesëm në gjuhën shqipe.

 Ai shtoi se “arsimi në gjuhën amtare është një fushë e të drejtave të pjesëtarëve të pakicave kombëtare, e cila është e rëndësishme për ruajtjen dhe zhvillimin e identitetit kombëtar. Prandaj, sigurimi i një mësimi cilësor dhe modern në gjuhën shqipe, në të gjitha nivelet e arsimit, është një parakusht i rëndësishëm për ruajtjen dhe zhvillimin e identitetit etnik të komunitetit shqiptar në Republikën e Serbisë. “

Në kushtet e zhvillimit dinamik të shoqërisë dhe diversitetit specifik kulturor, sigurimi i plotë i së drejtës për arsim në gjuhën shqipe përcakton në mënyrë të konsiderueshme ruajtjen e identitetit, përcakton pozicionin social dhe ekonomik të pakicës kombëtare shqiptare, nënvizon Mustafa i cili shtoi se “arsimimi i pjesëtarëve të komunitetit shqiptar në Luginën e Preshevës është i mangët!


“Arsimi në gjuhën e tyre amtare për komunitetin shqiptar është vështirësuar funksionalisht dhe ai nuk është në përputhje me normat ligjore,” shtoi Mustafa.

“Lidhur me arsimimin e pjesëtarëve të pakicës kombëtare shqiptare, u identifikua një mungesë e plotë e trajtimit sistematik dhe nuk kontribuoi në zhvillimin e multikulturalizmit integrues. Sigurisht se këto janë problemet mund të identifikohen si kryesore:

• mungesa e teksteve shkollore dhe materialeve për punë,

• biblioteka të furnizuara dobët me literaturë,

• objektet e vjetra e të këqija të enteve arsimore,

• mungesa e modernizimit dhe dixhitalizimit të shkollave

• personel joadekuat i mësimdhënies

• e drejta e munguar për arsim të lartë, mungesa e fondeve shtetërore.

• problemi me statusin e diplomave të lëshuara në Kosovë dhe njohjen e diplomave të lëshuara në Shqipëri dhe Maqedoni,

• cilësi e dobët e mësimit të gjuhës serbe.

• mungesa e mësimit të gjuhës shqipe-serbe dhe zhvillimi i dygjuhësisë  për pedagogët e ardhshëm,

            Arsimi i komunitetit shqiptar është gjithashtu një çështje politike, domethënë kështu ka qenë për dy dekada me radhë. Edukimi i komunitetit shqiptar është një e drejtë kushtetuese dhe ligjore. Kjo është gjithashtu një referencë e përshtatshme për barazinë. Pa barazi nuk ka paqe. Dhe pa paqe nuk ka arsim ”, tha Mustafa.

Kur u pyet për marrëdhëniet e ndërsjella të të rinjve shqiptarë, serbë dhe romë në Bujanoc, nëse ata ulen bashkë në të njëjtat kafiteri, nëse ata shoqërohen në ndonjë mënyrë, Mustafa tha se “kjo ndryshon nga një vend në tjetrin ose nga komuna në komunë. Ka vende ku të gjithë rrinë bashkë dhe ku kjo nuk ndodhë”. Megjithatë, ai beson se këto marrëdhënie” mund të definohen si të mira “.

Konkludojmë se të rinjtë nga të tri komunitetet, me të cilët kemi biseduar, në të gjitha këto komuna punësimin e si problemin kryesor, dhe pothuajse të gjithë synojnë të largohen nga vendlindjet e tyre, ndërsa në pyetjen se si e shikon këtë problem, ai tha se “mungesa e vendeve të punës është një nga problemet kryesore, jo vetëm në Luginën e Preshevës por në të gjithë Ballkanin. Sidoqoftë, në vendin që nuk ju jep mundësinë të zhvilloheni brenda aftësive dhe potencialeve që posedon një individ, ku nuk ju lejohet të arsimoheni në një mënyrë të drejtë, për më tepër duke mos ju njohur as kualifikimet universitare. Një vend që nuk ju jep mundësinë të mbani familjen tuaj me një punë të ndershme dhe profesionale. Së fundmi, ai gjithashtu ua konteston identitetin tuaj, duke mos lejuar shfaqjen e simboleve dhe identitetit tuaj të garantuar nga kushtetuta. Atëherë ju bën më shumë se të qartë se ky shtet nuk e pranon ekzistencën tuaj, duke injoruar kërkesat për barazi,” tha Mustafa.

Kur u pyet nëse ka ndonjë aktivitet ose vend në Bujanoc ku të rinjtë nga të tre komunitetet mund të shkëmbejnë dhe bashkojnë idetë dhe talentet e tyre, Mustafa, i cili ishte gjithashtu shefi i grupit të partisë së Partisë për Veprim Demokratik kur drejtoi qeverinë lokale, tha ” Varet nga komuna në komunë. Por vende të tilla sigurisht që mungojnë “.

Kur u pyet nëse politikanët janë të interesuar të dëgjojnë zërin e të rinjve dhe të respektojnë vërejtjet dhe idetë e tyre, përgjigjja e tij ishte “Mbase edhe unë jam i ri! “

Prati
Obavesti me o
guest

0 Komentara
Inline Feedbacks
Prikaži sve komentare