BEOGRAD
Asocijacija nezavisnih elektronskih medija (ANEM) upozorila je građane i medijsku javnost na pojavu lažnih i kloniranih portala koji automatski preuzimaju sadržaje uglavnom profesionalnih redakcija i objavljuju ih na domenima koji mogu da dovedu publiku u zabludu.
Kako navodi ANEM, poslednja meta takvog napada je portal N1. Pre toga pojavila se stranica „Vesti Vreme“, koja kopira naziv i vizuelni identitet nedeljnika Vreme.
Zvanični portal N1 koristi domen n1info.rs, dok je klonirana stranica registrovana na sličnom domenu n1rs.info. Prema navodima ANEM-a, stranica je smeštena na deljenom hostingu u Rumuniji i automatski preuzima i objavljuje sadržaje sa više veb stranica, među kojima su Nova.rs i nekoliko članica te asocijacije.
Na kloniranom portalu sadržaji nezavisnih medija pomešani su sa tekstovima tabloida poput Kurira i Telegrafa, čime se, kako ukazuje ANEM, sve objavljuje pod portalom čiji je domen sličan domenu N1.
Na istoj IP adresi nalazi se više od 800 različitih sajtova i domena iz celog sveta. ANEM navodi i da je automatsko preuzimanje sadržaja registrovano putem „pingback poruka“, koje ne šalje stvarni čitalac, već automatizovani bot nakon što preuzme tekst i link sa drugog portala.
Iz ANEM-a upozoravaju da kloniranje profesionalnih i kritičkih medija predstavlja još jedan mehanizam političke kontrole informativnog prostora u predizbornom periodu, kroz zbunjivanje publike, pokušaje urušavanja kredibiliteta redakcija i potiskivanje njihovih sadržaja u korist medija bliskih vlasti.
ANEM podseća da ovo nije prvi slučaj pojave medija ili portala u Srbiji koji koriste ime, identitet ili vizuelne elemente već postojećih profesionalnih redakcija. Slične slučajeve ranije su beležili Južne vesti, OzonPress, GMINFO, Kolubarske i projekat Kompas, koji su 2023. pokrenuli nedeljnik Vreme, Nova ekonomija i novinska agencija FoNet, nakon čega su se pojavila još dva medija sa istim nazivom.
Prema navodima ANEM-a, iza više ovih lažnih „dvojnika“ stajale su međusobno povezane firme čiji su portali promovisali SNS i lokalne vlasti, dok su te firme istovremeno dobijale milionske iznose iz lokalnih budžeta na konkursima za projektno sufinansiranje medija.
Od početka 2026. godine u Srbiji je zvanično registrovano 100 novih medija. Analizom podataka Registra medija Agencije za privredne registre (APR), ANEM je utvrdio da je među novoregistrovanim medijima najviše internet medija – ukupno 93, zatim šest štampanih medija i jedna radio-stanica. U Registru medija trenutno je upisano 2.350 javnih glasila.
Od 1. januara novoosnovana firma Zapple Media Group otvorila je ukupno 13 portala. Firma Best Media Team, koja je u vlasništvu izdavača tabloida Alo i Informer, od početka godine kupila je više lokalnih medija u Srbiji, a registrovala je i dva nova lokalna portala. Večernje novosti registrovale su „Srpski kompas“ kao nedeljnik i internet portal.
U APR-u je registrovan i portal „Božur“, sa sedištem u Gračanici na Kosovu, koji je, prema navodima ANEM-a, 31. medij u vlasništvu penzionisanog oficira Slavka Stijakovića. Radoica Milosavljević, koji je do sada imao 12 medija, nedavno je registrovao i portal „Koreni“.
Među novoregistrovanim portalima značajan broj čine lokalni mediji.
ANEM navodi da se posmatranjem ukupnog broja registrovanih medija na sajtu APR-a na dnevnom nivou može videti da je u međuvremenu ugašeno desetak javnih glasila. Na kraju 2025. godine bilo ih je 2.262, dok ih je trenutno 2.350.
Spisak svih medija registrovanih od početka godine do čijih je podataka ANEM došao uvidom u Registar medija APR-a dostupan je na sajtu te asocijacije.
(Kraj) SP/AS