BERLIN – VARŠAVA – TOKIO – LONDON – PARIZ – MOSKVA – VAŠINGTON

Na današnji dan, pre 87 godina, 1. septembra 1939. godine, nacistička Nemačka napala je Poljsku, čime je počeo Drugi svetski rat – jedan od najkrvavijih sukoba u istoriji čovečanstva, u kojem je stradalo više od 60 miliona ljudi.

Napad nemačkih snaga, koje su brojale oko 1,5 miliona vojnika, počeo je u ranim jutarnjim satima. Bojni brod „Šlezvig-Holštajn“ tada je otvorio vatru na poljsko vojno skladište na poluostrvu Vesterplate kod Danciga, što se smatra početkom Drugog svetskog rata.

Nemačkom napadu prethodilo je potpisivanje Pakta Molotov–Ribentrop između Nemačke i Sovjetskog Saveza, 23. avgusta 1939. godine. Tajnim protokolom sporazuma predviđena je podela interesnih sfera u istočnoj Evropi.

Velika Britanija i Francuska, koje su Poljskoj garantovale pomoć u slučaju nemačkog napada, objavile su rat Nemačkoj 3. septembra. Međutim, očekivana velika ofanziva na nemačku teritoriju nije usledila.

Sovjetski Savez napao je Poljsku sa istoka 17. septembra, nakon čega je poljski otpor postepeno slomljen. Varšava se predala 27. septembra, dok je poslednji organizovani otpor okončan 6. oktobra.

Početak rata označio je uvod u višegodišnje razaranje Evrope, genocid nad Jevrejima, Romima i drugim narodima, kao i masovne zločine nad Poljacima, Rusima, Srbima i drugim civilima širom kontinenta.

Istovremeno, na Dalekom istoku Japan je počinio genocid nad Kinezima i masovne zločine nad brojnim narodima tog regiona.

Drugi svetski rat trajao je gotovo šest godina i odneo više od 60 miliona života širom sveta, ostavljajući iza sebe ogromna razaranja i posledice koje su oblikovale međunarodni poredak u decenijama koje su usledile.

(Kraj) AS/FN