Balerina među ruševinama

LESKOVAC

POTRAGA ZA LEPOTOM USRED RATA

Graciozna figurica se nalazila usred ruševina u koje je uronio mali Momčilo rizikujući sopstveni život, kako bi je izvadio čitavu, a koja se i danas skoro neokrnjena, nalazi u kući leskovačke porodice Kražić.

O prosperitetu “grada na Veternici” između dva svetska rata prošlog veka ne svedoče samo fotografije i dokumenta o brojnim fabrikama, već i sitni, kućevni predmeti, koji možda ponajviše otkrivaju imućnost tadašnje gradske elite. Opšte je poznato da je jedan od najpoznatijih objekata međuratnog doba bila velelepna Tonkićeva palata, danas poznatija pod imenom “hotel Dubočica”. U savezničkom bombardovanju Leskovca 1944. godine porušena je i ova luksuzna građevina.

Porcelanska balerina iz Tonkićeve palate


Leskovačka porodica Kražić bila je jedna od imućnih porodica međuratnog Leskovca, koja danas u svojoj privatnoj arhivi čuva i jedan raritet – porcelansku balerinu, koju je Momčilo Kražić, kao dvanaestogodišnji dečak,te ratne 1944. godine, izvadio iz ruševina palate svojih rođaka Tonkića. Naime, Momčilo je gracioznu figuru zapamtio sa porodičnih proslava i, prema rečima njegovih kćeri, Vidosave i Marije, često mislio na nju za vreme ratnih godina.
Kako navodi Marija Kražić, Momčilo se nakon bombardovanja Leskovca našao u kući svojih rođaka Tonkića, tražeći u magnovenju tragove nekadašnjeg sjaja i raskoši. Usred nagomilanih predmeta, rasutih po jednom od spratova palate, ugledao je malenu figuru. Morao je da pređe preko ogromnog drvenog brda, a pretio mu je i luster koji je, držeći se o labave uzde, mogao svakog trenutka pasti sa plafona. Prišao je daskama, pažljivo se penjući, zaustavljajući dah, kao da se bojao da će uznemiriti zle duhove. Nalazio se na vrhu daščane planine, i sada je trebalo da polako pruži ruku prema balerini i dohvati je. Drhteći, primakao se bliže, a zatim pružio ruku. Uz sve to bolela su ga rebra od grubih dasaka, dok mu je leva ruka bila priklještena između dve daske, sa koje je kapala krv. Poslednjim atomom snage uspe da se dovoljno primakne figurici i ona se ubrzo uz još jedan nagli trzaj našla u njegovim rukama, a glomazni luster se srušio na krevet, razbivši se na hiljade sitnih staklića. Obe Momčilove ćerke se sećaju očevog slikovitog prepričavanja neobičnog događaja i kako se završila njegovim oduševljenjem dok je presrećan gledao svoj “plen” usred leleka i pustoši koje su Saveznici ostavili za sobom.


Aleksandra Grgov

Prati
Obavesti me o
guest

0 Komentara
Inline Feedbacks
Prikaži sve komentare